11 vrsta najjačeg ljekovitog bilja i začina

Upotreba ljekovitog bilja i začina je bila nevjerovatno važna kroz istoriju. Mnogi od njih su veličani zbog svojih ljekovitih svojstava i to prije nego što su se počeli koristiti u kulinarstvu. Moderna nauka je pokazala da mnoge biljke zaista imaju izuzetno blagotvorno dejstvo na naše zdravlje.

Navodimo vam 11 vrsta ljekovitog bilja i začina koji su prema istraživanjima među najzdravijima.

1. Sremuš poboljšava krvnu sliku, reguliše visok krvni pritisak, snižava šećer....

Sremus i Ramslin

Sremuš spada u sami vrh ljekovitih biljki.

Sremuš je biljka koja je 1992. proglašena svjetskom medicinskom biljkom godine sigurno zaslužuje prvo mjesto na ovoj listi. Ne samo da je super ljekovita, već je jestiva i vrlo ukusna.

Poboljšava krvnu sliku i pomaže kod kritičnih anemija, snižava krvni pritisak, djeluje protiv skoro svih vrsta unutrašnjih i vanjskih infekcija, Reguliše i šećer u krvi. Jak je antioksidant koji značajno pojačava imuni sistem.

Najefikasnija je ako se koristi svježa, neposredno poslije branja ili u vidu Ramslin tinkture. Osušena biljka kao začin ima prijatan ukus na bijeli luk, ali većina ljekovitog dejstva je izgubljena. Zamrznuta ima samo kulinarske vrijednosti. Čaj od sremuša nema ljekovitosti. 

Zaključak: Za ljekovite svrhe koristite isključivo svjež sremuš, neposredno poslije branja, ili u vidu Ramslin tinkture.

2. Cimet snižava nivoe šećera u krvi i ima jako antidijabetesno dejstvo

Cimet stapici i prah

Cimet snizava secer

Cimet je popularan začin koji se može naći u mnoštvu recepata i proizvoda od tijesta. On sadrži jedinjenje, cinamaldehid, koji je zaslužan za ljekovita svojstva cimeta. Cimet ima snažnu antioksidantnu aktivnost, pomaže u borbi sa upalama i pokazalo se da snižava holesterol i trigliceride u krvi.

Ali, ono po čemu cimetu nema premca je njegovo dejstvo na nivoe šećera u krvi. Cimet može sniziti šećer u krvi pomoću nekoliko mehanizama uključujući i usporavanje razlaganja ugljenih hidrata u probavnom traktu, kao i poboljšanje insulinske osjetljivosti. Studije su pokazale da cimet može sniziti šećer u krvi u rasponu 10-29% kod dijabetičara, što predstavlja značajnu količinu. Djelotvornom dozom se smatra obično pola do dvije kafene kašike cimeta dnevno, odnosno 1-6 grama.

Zaključak: Cimet ima brojne pogodnosti za zdravlje, a naročito je djelotvoran za snižavanje nivoa šećera u krvi.

3. Kadulja (žalfija) može poboljšati funkciju mozga i pamćenje

Kadulja (žalfija) je dobila ime od latinske riječi salvere što znači spasiti. Imala je veliki ugled zbog svojih ljekovitih svojstava u srednjem vijeku, a čak se koristila za sprečavanje kuge.

Sadašnja istraživanja ukazuju na moguću sposobnost žalfije da poboljša funkciju mozga i pamćenje, naročito kod ljudi sa Alchajmerovom bolešću. Alchajmerova bolest je praćena padom nivoa neurotransmitera acetilholina. Kadulja inhibira razlaganje acetilholina.

U četvoromjesečnog studiji koja je obuhvatila 42 subjekta sa blagim i umjerenim oblikom Alchajmerove bolesti, pokazalo se da ekstrakt kadulje stvara značajna poboljšanja funkcije mozga. Druge studije su takođe pokazale da kadulja može poboljšati funkciju pamćenja kod zdravih ljudi, kao mladih tako i starih.

Zaključak: Postoji dokaz da ekstrakt kadulje može poboljšati funkcije mozga i pamćenja, naročito kod osoba sa Alchajmerovom bolešću.

4. Pitoma nana ublažava bol uzrokovan sindromom iritabilnog crijeva i može da smanji mučninu

Pitoma nana se dugo upotrebljava u narodnoj medicini i aromaterapiji. Kao što je slučaj sa drugim ljekovitim biljem, uljana komponenta je ta koja sadrži agense čija su dejstva blagotvorna za zdravlje.

Mnoge studije su pokazale da ulje pitome nane može donijeti poboljšanje u kontroli bola kod sindroma iritabilnog crijeva. Ono djeluje opuštajuće na glatke mišiće debelog crijeva, te ublažava bol uzrokovan stolicom. Takođe, pomaže u smanjenju nadutosti u predjelu abdomena, koja je uobičajen simptom varenja.

Postoje i studije koje pokazuju da pitoma nana u aromaterapiji može pomoći u borbi protiv mučnine. U jednoj studiji koja je obuhvatila više od 1100 žena a porođaju, aromaterapija pitomom nanom je znatno smanjila mučninu. Takođe se pokazalo da smanjuje mučninu poslije operacije i carskog reza.

Zaključak: Prirodno ulje u pitomoj nani ublažava bol osobama koje imaju sindrom iritabilnoj crijeva. Takođe, u aromaterapiji, ono ima snažna antiemetička dejstva.

5. Kurkuma sadrži kurkumin, supstancu koja ima snažno protivupalno dejstvo

kurkuma i djumbir

Kurkume i djumbir imaju antiuplana dejstva

Kurkuma je začin koji kariju daje žutu boju. Sadrži nekoliko komponenti koje imaju ljekovita svojstva od kojih je najvažniji kurkumin. Kurkumin je izuzetno snažan antioksidans koji pomaže u borbi protiv oksidativnog stresa i pojačava antioksidativne enzime u organizmu. Ovo je važno jer se smatra da je oksidativni stres jedan od ključnih mehanizama koji je odgovoran za starenje i mnoge bolesti.

Kurkumin takođe ima jako protivupalno dejstvo, poput nekih protivupalnih lijekova. S obzirom da dugoročna obična upala igra veliku ulogu u skoro svakoj hroničnoj bolesti zapada, nije iznenađenje što je kurkumin povezan sa dejstvima blagotvornim za zdravlje.

Studije pokazuju da kurkumin može da utiče na poboljšanje funkcije mozga, da pomogne u borbi protiv Alchajmerove bolesti, da smanji rizik od bolesti srca i karcinoma, da ublaži artritis, itd.

Zaključak: Studije su pokazale da kurkumin, aktivni sastojak začina kurkume, ima ogromno blagotvorno dejstvo u mnogim vidovima zdravlja.

6. Sveti bosiljak pomaže u borbi protiv infekcija i pojačava imunitet

Ovu biljku treba razlikovati od običnog bosiljka i tajlandskog bosiljka i ona se smatra svetim ljekovitim biljem u Indiji. Studije pokazuju da sveti bosiljak može inhibirati razvijanje širokog spektra bakterija, kvasaca i plijesni.

Jedna mala studija je takođe otkrila da sveti bosiljak može pojačati funkciju imunološkog sistema povećavanjem određenih ćelija imunološkog sistema u krvi. Sveti bosiljak je takođe povezan sa smanjenjem nivoa šećera u krvi prije i poslije obroka, kao i sa liječenjem anksioznosti i depresijom kja je povezana sa anksioznošću. Međutim, to su male studije i potrebno je više istraživnja prije davanje nekih preporuka.

Zaključak: Izgleda da sveti bosiljak poboljšava funkciju imunološkog sistema i inhibira razvijanje bakterija, kvasaca i plijesni.

7. Kajenska paprika sadrži kapsaicin koji pomaže u smanjenju apetita i može imati antikancerogena svojstva

Kajena ili cayenne

Ljuto i papreno zdravlje

Kajenska paprika je vrsta čili paprike koja se upotrebljava za pripremanje pikantne hrane. Aktivni sastojak u kajenskoj paprici se zove kapsaicin koji se pokazao kao koristan za smanjenje apetita i povećano sagorijevanje masti. Zato, kapsaicin je čest sastojak u mnogim komercijalnim suplementima za gubitak viška tjelesne težine.

Jedna studija je otkrila da se dodavanjem 1 grama crvene paprike u hranu smanjuje apetit i povećava sagorijevanje masti kod ljudi koji ne jedu radovno paprike.

Međutim, kod ljudi koji su imali naviku da jedu pikantnu hranu nije bilo efekta, što ukazuje na porast tolerancije na dejstvo crvene paprike.

Studija u polju koje se bavi proučavanjem bolesti kod životinja je otkrila da se kapsaicin bori protiv određenih oblika karcioma, uključujući karcinom pluća, jetre i prostate. Ovo antikancerogeno dejstvo je, naravno, daleko od toga da je dokazano na ljudima, pa sve to uzmite sa rezervom.

Zaključak: Kajenska paprika je veoma bogata kapsaicinom, supstancom koja smanjuje apetit i pojačava sagorijevanje masti. Takođe, studije u polju koje se bavi proučavanjem bolesti kod životinja su pokazale da ova supstanca ima antikancerogeni potencijal.

8. Đumbirom se može liječiti mučnina, a ova biljka ima i protivupalna svojstva

Đumbir je popularan začin koji se u alternativnoj medicini koristi u ekoliko oblika. Studije su dosljedno pokazale da 1 gram đumbira ili više uspješno može da liječi mučninu. To podrazumijeva jutarnju mučninu u trudnoći, mučninu uzrokovanu hemoterapijom, te morsku bolest.

Đumbir, takođe, ima jaka protivupalna svojstva, a može pomoći i kod kontrolisanja bola. Studija sprovedena među subjektima koji pripadaju rizičnoj grupi za dobijanje karcinoma debelog crijeva je otkrila da 2 grama ekstrakta đumbira dnevno smanjuje markere za upalu debelog crijeva isto kao aspirin.

Druga istraživanja su otkrila da mješavina đumbira, cimeta, mastike i ulja susama smanjuje bol i ukočenost kod osoba sa osteoartritisom. Mješavina je imala slično dejstvo kao aspirin ili ibuprofen.

Zaključak: 1 gram đumbira je efikasan u liječenju mnogih oblika mučnine. Takođe, djeluje protivupalno, te smanjuje bol.

9. Piskavica poboljšava kontrolu šećera u krvi

Piskavica ili fenugreek

Ljekovito sjeme piskavice.

Piskavica je često bila u upotrebi u Ajurvedi, naročito za pojačanje libida i muževnosti. Dok njeno dejstvo na nivoe testosterona ostaje nedokazano, izgleda da piskavica zaista ima blagotvorno dejstvo na šećer u krvi. Piskavica sadrži 4-hidroksiisoleucin, protein koji može poboljšati funkciju hormona insulina.

Mnoge studije u polju koje se bavi proučavanjem bolesti kod ljudi su pokazale da najmanje 1 gram ekstrkta piskavice dnevno može sniziti nivoe šećera u krvi, naročito kod dijabetičara.

Zaključak: Pokazalo se da piskavica poboljšava funkciju insulina, što vodi značajnom smanjenju nivoa šećera u krvi.

10. Ruzmarin može pomoći u sprečavanju alergija i začepljenog nosa

Aktivni sastojak ruzmarina se zove ruzmarinska kiselina. Pokazalo se da ova supstanca suzbija alergijske reakcije i začepljenost nosa. U jednoj studiji koja je obuhvatila 29 subjekata, pokazalo se da doze i od 50 i od 200 miligrama ruzmarinske kiseline suzbijaju simptome alergije.

Broj ćelija imunološkog sistema u nosnoj sluzi se takođe smanjio, a samim tim i začepljenost nosa.

Zaključak: Ruzmarinska kiselina ima protivupalno dejstvo koje suzbija simprome alergije i samnjuje začepljenost nosa.

Banner za ramslin

11. Bijeli luk u borbi protiv bolesti i za poboljšanje zdravlja srca

U antičkoj istoriji, bijeli luk se najviše upotrebljavao zbog svojih ljekovitih svojstava. Sada znamo da se sva ta svojstva pripisuju alicinu, jedinjenju koje bijelom luku daje prepoznatljijv miris. Suplementi na bazi bijelog luka su dobro poznati u borbi protiv bolesti, uključujući i prehladu. Ako često imate prehladu, dodavanjem bijelog luka ishrani može biti od nevjerovatne pomoći.

Postoje i dokazi njegovog blagotvornog djelovanja na zdravlje srca. Za osobe koje imaju visok holesterol, suplementi na bazi bijelog luka mogu da smanje ukupni i/ili loš holesterol oko 10-15%.

Studije u polju koje se bavi proučavanjem bolesti kod ljudi su takođe otkrile da suplementi na bazi bijelog luka mogu biti uzrok značajnom smanjenju krvnog pritiska kod ljudi sa visokim krvnim pritiskom. Jedna studija je pokazala da je dejstvo bijelog luka jednako dejstvu lijeka za snižavanje krvnog pritiska.

About the Author Mirjana Hasanagić

Doktor alternativne medicine, specializovana za zdravu ishranu Kompletna biografija Vedrana i Mijane na: hasanagic.com

follow me on: